Mô hình MVC là gì? Cách vận hành và ưu nhược điểm của MVC

Mô hình MVC là một trong những mô hình lập trình web phổ biến. Ngày nay, kiến trúc MVC đã trở nên phổ biến được dùng cho việc thiết kế các ứng dụng web cũng như ứng dụng di động. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về mô hình lập trình này.

Khái niệm của mô hình MVC

Mô hình MVC là gì?

Mô hình MVC là một mô hình lập trình web được sử dụng rộng rãi hiện nay, được viết tắt bởi ba từ Model – View – Controller, tương ứng với ba bộ phận tạo nên cấu trúc của ứng dụng này. Mỗi thành phần kiến trúc được xây dựng để xử lý khía cạnh phát triển cụ thể của một ứng dụng. Dưới đây là chi tiết về các chức năng tạo nên kiến trúc này:

Các thành phần cấu tạo trong mô hình MVC

View

View là một phần của ứng dụng chịu trách nhiệm cho việc trình bày dữ liệu. Thành phần này được tạo bởi dữ liệu thu thập từ dữ liệu mô hình, và giúp người dùng có cái nhìn trực quan về trang web, cũng như ứng dụng. 

View cũng đại diện cho dữ liệu từ các cuộc trò chuyện, sơ đồ và bảng. Ví dụ: bất kỳ View nào cũng sẽ bao gồm tất cả các thành phần giao diện người dùng như một nút bấm, khung nhập, menu, hình ảnh,…

Model

Phần Model của kiến trúc MVC là thành phần chính đảm nhiệm chức năng lưu trữ dữ liệu và các bộ phận logic liên quan của toàn bộ ứng dụng. Model chịu trách nhiệm cho các thao tác dữ liệu giữa Controller hoặc bất kỳ logic nghiệp vụ liên quan nào khác như: cho phép xem, truy xuất dữ liệu,… Ví dụ, Controller sẽ lấy thông tin khách hàng từ cơ sở dữ liệu. Model sẽ thực hiện các thao tác dữ liệu và gửi lại cơ sở dữ liệu hoặc sử dụng nó cho View.

Controller

Đây là phần xử lý tương tác người dùng của ứng dụng. Controller xử lý dữ liệu đầu vào từ bàn phím và chuột của người dùng sau đó thông báo tới View và Model. Sau đó liền gửi các lệnh tới Model để thay đổi trạng thái của Model (Ví dụ: lưu một tài liệu cụ thể). Controller cũng gửi các lệnh tương tự tới View để thực hiện các thay đổi về giao diện.

Cách vận hành của mô hình của MVC

Hiểu một cách đơn giản, mô hình MVC cho ta thấy cách thức hoạt động của các ứng dụng web.

Hãy tưởng tượng việc bạn phải chuẩn bị một bữa tối với chiếc tủ lạnh đầy thức ăn. Trong trường hợp này, mọi nguyên liệu bạn có chính là Model. Và bạn có nhiều lựa chọn công thức món ăn khác nhau, những lựa chọn này đóng vai trò giống như Controller. Các món ăn sau khi được chế biến và bày biện sẵn sàng, chính là View.

Cách vận hành của mô hình của MVC

Trong thực tế, MVC là công cụ hữu ích khi vận hành ứng dụng vì nó cho phép bạn hình dung về ứng dụng của mình dễ dàng dàng hơn và sắp xếp các ý tưởng đó thành các đoạn code. 

Ví dụ bạn muốn lập trình một ứng dụng giúp lên kế hoạch làm việc. Và ứng dụng này cho phép người sử dụng tạo các nhiệm vụ, và sắp xếp chúng thành các danh sách.

Chức năng Model trong ứng dụng này sẽ giúp định nghĩa “nhiệm vụ” và “danh sách” là tổng hợp các “nhiệm vụ”.

Các đoạn code View sẽ quyết định giao diện của ứng dụng, như phông chữ hay màu sắc.

Và cuối cùng, Controller sẽ chịu trách nhiệm về cách thức người dùng thêm các nhiệm vụ, hay đánh dấu các nhiệm vụ đã được hoàn thành. Controller kết nối nút “thêm” từ View với Model. Như vậy, khi tương tác với nút “thêm” từ View, Model sẽ thêm nhiệm vụ mới.

Ưu nhược điểm của mô hình MVC

Ưu điểm của mô hình MVC

Mô hình MVC phù hợp với các dự án với các đội ngũ làm việc độc lập với nhau, như vậy các công việc đều có thể được thực hiện một cách linh hoạt. 

Như vậy, mô hình này nổi bật nhờ các ưu điểm sau:

  • Hỗ trợ quá trình phát triển nhanh chóng: Với đặc điểm hoạt động độc lập của từng thành phần, các lập trình viên có thể làm việc đồng thời trên từng bộ phận khác nhau của mô hình này. MVC giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian.
  • Khả năng cung cấp đồng thời nhiều khung View: Với mô hình MVC, bạn có thể tạo ra đồng thời nhiều khung View cho Model.
  • Hỗ trợ các kỹ thuật không đồng bộ: MVC có thể hoạt động trên nền tảng JavaScript. Điều này có nghĩa là các ứng dụng MVC có thể hoạt động với các file PDF, các trình duyệt web cụ thể, và cả các widget máy tính. 
  • Dễ dàng thao tác chỉnh sửa: Bộ phận Model hoạt động tách biệt với View đồng nghĩa với việc bạn có thể đưa ra các thay đổi, chỉnh sửa hoặc cập nhật dễ dàng ở từng bộ phận. 
  • Giữ nguyên trạng thái data: Mô hình MVC truyền lại dữ liệu nhưng không định dạng lại dữ liệu. Do đó, các dữ liệu này có thể được dùng lại cho các thay đổi sau này.
  • Hỗ trợ các nền tảng phát triển SEO: Với mô hình MVC, bạn có thể dễ dàng tạo ra các mã SEO URL để thu hút lượng truy cập đối với ứng dụng bất kỳ.

Nhược điểm của mô hình MVC

Ưu nhược điểm của mô hình MVC
  • Khó khăn trong quá trình điều hướng code: Điều hướng khung có thể phức tạp vì mô hình này bao gồm nhiều lớp và yêu cầu người dùng thích ứng với các tiêu chí phân tách của MVC.
  • Không thích hợp việc phát triển các ứng dụng nhỏ vì mô hình này yêu cầu bạn lưu trữ một số lượng lớn các file.
  • Nhiều khung hoạt động đồng thời: Việc phân tách một tính năng thành ba bộ phận khác nhau dễ dẫn đến hiện tượng phân tán. Do đó, đòi hỏi các nhà phát triển phải duy trì tính nhất quán của nhiều bộ phận cùng một lúc.

Như vậy, MVC khuyến khích việc thực hành mã hóa và hỗ trợ khả năng mở rộng nhanh chóng. Nếu mối quan tâm lớn nhất của bạn là bạn có thể xây dựng ứng dụng một cách nhanh chóng, dễ cập nhật, thì mô hình MVC chính là lựa chọn tốt nhất của bạn. Nếu bạn quan tâm nhiều hơn đến hiệu suất và giữ những cấu trúc tệp ít phức tạp hơn, thì MVC có thể không phải là lựa chọn phù hợp.

Tại sao nên áp dụng mô hình MVC?

Từ các thông tin trên về ưu nhược điểm của mô hình MVC, chắc hẳn bạn vẫn còn đắn đo không biết có nên áp dụng và sử dụng mô hình này không. Tuy nhiên, câu trả lời hoàn toàn là có bởi những giá trị mà mô hình MVC đem lại là rất lớn so với các mô hình khác. Cụ thể, các bạn hãy đọc tiếp những lí do dưới đây.

Cải thiện thời gian và quy trình lập trình

Đây là điểm nổi bật nhất của mô hình MVC vì mô hình này giúp việc lập trình nhanh hơn bất kỳ mô hình nào khác. Lí do là bởi nếu áp dụng mô hình MVC để sử dụng và lập trình trên bất kỳ ứng dụng web cụ thể nào, một lập trình viên có thể làm việc trên View cùng thời gian với một lập trình viên khác làm việc với Controller để xây dựng logic nghiệp vụ cho ứng dụng web đó.

Vậy nên, thời gian lập trình khi ứng dụng mô hình MVC có thể được hoàn thành nhanh gấp ba lần so với các mô hình lập trình khác.

Khả năng cung cấp nhiều chế độ view

Khi sử dụng mô hình MVC, người sử dụng có thể tạo nhiều View cho chỉ một mô hình. Tuy nhiên, ngày nay, nhu cầu truy cập ứng dụng bằng nhiều cách khác nhau đang ngày càng tăng và trở nên phổ biến. Vậy nên, việc sử dụng MVC để lập trình chắc chắn là một phương pháp tuyệt vời.

Ngoài ra, với giải pháp này, việc nhân bản các mã code rất hạn chế. Lí do là bởi vì nó phân tách dữ liệu và logic nghiệp vụ khỏi màn hình.

Những sửa đổi trên website không ảnh hưởng đến toàn bộ mô hình MVC

Đối với bất kỳ trang web nào, giao diện người dùng thường có xu hướng thay đổi theo thời gian. Ví dụ rõ ràng nhất chính là các màu sắc, bố cục, font chữ hay được thường xuyên thay đổi để thích ứng theo người dùng. Ngoài ra, với sự phổ biến của điện thoại thông minh hiện nay thì việc hỗ trợ các thiết bị di động là điều cần thiết.

Những sửa đổi trên website không ảnh hưởng đến toàn bộ mô hình MVC

Vậy nên, việc xuất hiện thêm một kiểu view mới trong MVC sẽ trở nên rất đơn giản bởi phần Model không phụ thuộc vào phần View. Do đó, bạn có thể chỉnh sửa bất kỳ thay đổi nào trong Model thoải mái mà không lo ảnh hưởng đến toàn bộ kiến trúc website.

Model trong mô hình MVC sẽ trả về dữ liệu mà không cần định dạng

MVC pattern có khả năng trả về các dữ liệu mà không cần áp dụng bất kỳ định dạng cụ thể nào. Do đó, các thành phần giống nhau có thể được áp dụng trên bất kỳ giao diện nào.

Ví dụ điển hình để giải thích cho phần này chính là tất cả loại dữ liệu đều có thể được định dạng bằng HTML. Hơn nữa, các dữ liệu này cũng có thể được định dạng bằng Macromedia Flash hay Dream Viewer.

Nền tảng MVC thân thiện và cải thiện SEO

Nền tảng MVC giúp phát triển các trang web trở nên thân thiện hơn với các bộ máy tìm kiếm. Khi sử dụng nền tảng này, bạn có thể dễ dàng thay đổi và phát triển các URL để cải thiện SEO, từ đó tạo ra nhiều lượt truy cập hơn.

Nền tảng MVC thân thiện và cải thiện SEO

Những ngôn ngữ lập trình phổ biến như JavaScript hay jQuery có thể được tích hợp với MVC. Từ đó, việc phát triển nhiều ứng dụng web đa tính năng sẽ trở nên dễ dàng hơn với các lập trình viên.

Lời kết

Hi vọng thông qua bài viết này, bạn đã có thể nắm rõ và hiểu được mô hình MVC là gì cũng như các ưu nhược điểm, cách hoạt động của mô hình này. Từ đó, cũng sẽ giúp các bạn triển khai và áp dụng mô hình MVC trong lập trình web của các bạn tốt hơn.

Nếu các bạn còn thắc mắc hay vấn đề gì chưa nắm rõ, hãy liên hệ với Magenest để được hỗ trợ nhé!


MORE LIKE THIS

Don't want to miss out on our latest insights?
Subscribe to our newsletter.

Disclaimer: By clicking submit, you agree to share your information with us to receive news, announcements, and resources when they are available.