Mục đích của học lập trình C – Hướng dẫn chi tiết cách học hiệu quả

C là một ngôn ngữ lập trình cấp trung được phát triển để tạo ra các ứng dụng hệ thống tương tác trực tiếp với các thiết bị phần cứng như trình điều khiển, kernals vv…Và hiện nay có rất nhiều bạn trẻ có định hướng học lập trình C. Tuy đây không phải chuyện có thể làm một sớm một chiều, nhưng nếu có phương pháp học hiệu quả, chắc chắn học lập trình C cũng không phải là một điều quá khó khăn. 

Tự học lập trình C

Tự học lập trình C

Làm cách nào để học lập trình C hiệu quả? Lộ trình học nên bao gồm những gì? Đây hẳn sẽ là những câu hỏi trong đầu mỗi bạn trẻ khi bắt đầu tìm hiểu và nghiên cứu và lập trình C. Dưới đây là 4 lời khuyên của chúng tôi dành cho bạn:

Tham khảo code sample

Khi mới bắt đầu nghiên cứu và học lập trình C, bạn nên cố gắng làm và hiểu từng sample, hãy đọc và hiểu các đoạn code mà tác giả đã viết. Có thể các ví dụ đó không phải lúc nào cũng chạy, nhưng nó giúp cho chúng ta hình thành một thói quen xem code cẩn thận đồng thời giúp giúp chúng ta viết code rõ ràng hơn.

Bài toán mà các bạn cần tìm lời giải đó là viết code sao cho lập trình viên khác cũng như bản thân có thể đọc và hiểu. Chính vì vậy, hãy tuân thủ những nguyên tắc và cú pháp khi viết code để đảm bảo kiểm tra lỗi đơn giản hơn.

Tạo cho mình thói quen chạy thử

Chạy thử ở đây không có nghĩa là copy, paste vào rồi nhấn F5. Điều cần làm ở đây là việc tự mình gõ từng đoạn code vào chương trình biên dịch, khi đó bạn sẽ thực sự nắm được tất cả các dòng code. Việc gõ code này sẽ giúp bạn chú ý đến các chi tiết cú pháp dù là nhỏ nhất của ngôn ngữ – những thiếu sót như thiếu dấu chấm phẩy ở cuối mỗi câu lệnh đôi khi có thể khiến bạn phải ‘đau đầu’. Nhưng đó là những gì bạn cần phải va vấp, sau những va vấp đó, bạn sẽ tự rút kinh nghiệm cho những lần tiếp theo.

Sau khi gõ code xong, đừng quên chạy thử nó, sau đó thử thêm thắt vào đoạn code những thứ mà mình muốn. Điều đó sẽ giúp bạn hiểu nhanh hơn ý nghĩa của mỗi câu lệnh.

>>>> Xem thêm: Tự học lập trình website, phần mềm bắt đầu từ đâu? Có khó không?

Suy nghĩ và code riêng cho mình một chương trình 

Để việc học và thực hành trở nên hiệu quả, bạn hãy tự nghĩ cho mình một thuật toán riêng hoặc một chương trình nào đó. Có thể việc này rất khó và mất nhiều thời gian, nhưng chắc chắn rằng nó sẽ giúp bạn có được những kinh nghiệm hữu ích, hỗ trợ khả năng phát triển tư duy lập trình của bản thân. Nếu bạn có ý tưởng làm một ứng dụng, phải viết một lượng lớn code, khi đó hãy chia nhỏ project của mình thành nhiều tính năng, sau đó tự thiết kế cấu trúc và code của từng chức năng đó, xong xuôi bạn chỉ cần ghép các tính năng lại cho hoàn chỉnh. Việc này có thành công ngay từ lần đầu không? Rất tiếc, câu trả lời của chúng tôi sẽ là không. Bạn sẽ trải qua nhiều thất bại nhiều đó, nhưng đừng nản, khi chạy ra được thành quả thì nó sẽ tiếp thêm rất nhiều động lực cho bạn.

Sử dụng thành thạo công cụ Debug

Debug là một công cụ được phát triển để chỉ ra lỗi mà bạn đang gặp phải. Nó cho phép bạn theo dõi giá trị của các biến và các thay đổi của chúng qua từng dòng code của chương trình. Đây là công cụ giúp bạn hiểu chương trình của mình hơn. Debug là công cụ mà bạn cần phải biết khi viết chương trình. Khi lần đầu tìm hiểu về debuger, nó có thể làm bạn mất khá nhiều thời gian khi sửa lỗi chương trình của mình. Nhưng khi nắm được các kiến thức tổng quan về debug nó sẽ đem lại cho bạn lợi ích to lớn trong việc tiết kiệm thời gian khi sửa lỗi chương trình.

Học lập trình C để làm gì?

Học và hiểu được ngôn ngữ lập trình C cho phép bạn viết các chương trình mà bạn chưa bao giờ nghĩ là có thể làm được trước đó, hoặc ít nhất, bạn sẽ có cái nhìn rộng hơn về kiến ​​trúc và lập trình máy tính nói chung.

C là ngôn ngữ lập trình của lingua. Hầu như tất cả các ngôn ngữ lập trình bậc cao như Java, ngôn ngữ Python, JavaScript,… đều có thể giao tiếp với C. Ngoài ra, C là một ngôn ngữ được đánh giá khá cao khi thể hiện những ý tưởng chung trong lập trình. Việc người đang nói chuyện với bạn có biết ngôn ngữ lập trình C không không quan trọng, bạn vẫn có thể truyền đạt ý tưởng của mình theo cách người khác có thể hiểu được.

Khi hiểu và thành thạo lập trình C, bạn sẽ viết các chương trình tốt hơn. Trên thực tế có rất nhiều ngôn ngữ lập trình phổ biến dựa trên ngôn ngữ lập trình C. Các ngôn ngữ như C # và Java có liên quan mật thiết đến C và C ++. Không những thế, cú pháp của JavaScript và PHP cũng tương tự như C. Nếu bạn biết lập trình C , bạn gần như sẽ không gặp bất kỳ vấn đề nào khi chuyển sang ngôn ngữ khác.

Học lập trình C để có cơ hội để làm việc trên các dự án có tác động đến hàng triệu người, có thể kể đến như:

Thiết kế phần mềm hệ thống

Lập trình C có thể được sử dụng để thiết kế phần mềm hệ thống như hệ điều hành và trình biên dịch. Mục đích chính của việc tạo ra lập trình C là viết kịch bản cho hệ điều hành UNIX. Ngôn ngữ lập trình C được coi là một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển của nhiều hệ điều hành, có thể kể đến như Unix-Kernel, các tiện ích và ứng dụng hệ điều hành Microsoft Windows và một bộ phận lớn hệ điều hành Android.

Phát triển ngôn ngữ mới

Lập trình C là cơ sở để phát triển ngôn ngữ mới. C có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự phát triển của nhiều ngôn ngữ bao gồm C ++, C #, Java, JavaScript, Perl, Limbo, D, UNIX’s C Shell, Python, PHP và Verilog. Các ngôn ngữ này được dựa trên ngôn ngữ C đồng thời có một vài biến đổi: ví dụ, trong Python, C được ứng dụng để xây dựng các thư viện chuẩn, trong khi các ngôn ngữ khác như C ++, Perl và PHP có cấu trúc cú pháp và điều khiển dựa chủ yếu trên C. Chính vì vậy mà nó được mệnh danh là ngôn ngữ mẹ.

Xây dựng các nền tảng tính toán

Lập trình C thực hiện các thuật toán và cấu trúc dữ liệu rất nhanh chóng, từ đó tạo điều kiện cho việc tính toán nhanh hơn trong các chương trình. Chính vì điều này C được sử dụng phổ biến trong các ứng dụng yêu cầu mức độ tính toán cao hơn như MATLAB và Mathematica.

Thiết kế các hệ thống nhúng

Với các tính năng như truy cập trực tiếp vào API phần cứng của máy, hiện diện của trình biên dịch C, sử dụng tài nguyên xác định và phân bổ bộ nhớ động, đã làm cho lập trình C trở thành lựa chọn tối ưu cho các ứng dụng và trình điều khiển của các hệ thống nhúng.

Thiết kế đồ họa và phát triển các ứng dụng trò chơi

Ngoài các ứng dụng kể trên thì lập trình C còn được ứng dụng trong đồ họa và lập trình game. C được sử dụng để  phát triển một loạt các ứng dụng đồ họa và tựa game, như cờ vua, bóng nảy, bắn cung, v.v.

Học lập trình hướng đối tượng C++

Học lập trình hướng đối tượng C++

Lập trình hướng đối tượng (Object Oriented Programming – OOP) là một mô hình sử dụng lớp (class) và đối tượng (object) trong chương trình hay nói cách khác là mô hình hóa chương trình bằng những lớp hoặc đối tượng.

Lập trình hướng đối tượng là kiểu lập trình nhằm vào sự tương tác giữa các đối tượng. Mỗi đối tượng có những thuộc tính xác định các đặc điểm, những phương thức xác định các chức năng khác nhau. Tất cả những thứ đó tạo thành cấu trúc của đối tượng.

C++ là ngôn ngữ lập trình dành cho đối tượng khá phổ biến và thường được giới thiệu cho sinh viên khi bắt đầu học và làm quen với phương pháp lập trình hướng đối tượng. C++ được xếp vào nhóm ngôn ngữ lập trình bậc thấp, có khả năng xử lý nhanh, do có thể can thiệp cấp hệ thống. Chính ưu điểm này đã giúp C++ trở thành lựa chọn số 1 cho các ứng dụng ưu tiên tốc độ, điển hình như các phần mềm nhúng, phần mềm hệ thống, các trò chơi, các phần mềm tài chính hay các chương trình quân sự hoạt động theo thời gian thực,… Ngoài ra, do có cộng đồng phát triển C++ khá đông và lớn mạnh nên bạn có thể dễ dàng tự học nhờ vào các tài liệu, thư viện trên Internet cũng như các sự trợ giúp trên các diễn đàn về C++.

Những khái niệm là chúng ta cần phải biết trong lập trình hướng đối tượng C++ đó là:

  • Lớp (Class)
  • Đối tượng (Object)
  • Kế thừa (Inheritance)
  • Đa hình (Polymorphism)
  • Trừu tượng (Abstraction)
  • Đóng gói (Encapsulation)

Lớp: được hiểu là một kiểu dữ liệu đặc biệt, trong đó bao gồm các thuộc tính và các phương thức được định nghĩa từ trước. Đây là được xem là sự trừu tượng hóa của đối tượng. Một đối tượng sẽ được xác lập khi nó được tạo ra hóa từ một lớp. Khác với kiểu dữ liệu thông thường, một lớp là một đơn vị (trừu tượng) bao gồm sự kết hợp giữa các phương thức và các thuộc tính.

Đối tượng: cho phép biểu diễn một cách tự nhiên các đối tượng trong thực tế với các đối tượng bên trong chương trình.

Kế thừa: cho phép xây dựng một lớp mới dựa trên các định nghĩa của một lớp đã có trước đó, cụ thể:

  • Lớp đã có gọi là lớp Cha, lớp mới sinh ra gọi là lớp Con 
  • Lớp Con được kế thừa tất cả các thành phần của lớp Cha, đồng thời có thể mở rộng các thành phần kế thừa và bổ sung thêm các thành phần mới

Đa hình: cùng một hành vi có thể được sử dụng cho những mục đích khác nhau.

Trừu tượng: từ những đối tượng giống nhau có thể trừu tượng hóa thành một lớp. Từ đó loại bỏ tính chất phức tạp của đối tượng bằng cách chỉ đưa ra các thuộc tính và phương thức cần thiết của đối tượng trong lập trình.

Đóng gói: mỗi lớp được xây dựng để thực hiện một nhóm chức năng đặc trưng của riêng lớp đó. Tính đóng gói cho phép giấu thông tin của đối tượng bằng cách kết hợp thông tin và các phương thức liên quan đến thông tin trong đối tượng.

Về việc tự học C++: C++ có một cộng đồng phát triển khá đông và lớn mạnh nên bạn hoàn toàn có thể dễ dàng tự học nhờ vào các tài liệu, thư viện trên Internet cũng như sự trợ giúp từ những lập trình viên đi trước trên các diễn đàn về C++.

>>>> Xem thêm: Ngôn ngữ lập trình bậc cao: Khái niệm, ưu nhược điểm của chúng

Học lập trình Dev C++

Học lập trình Dev C++

Dev C++ là một môi trường phát triển tích hợp tự do. Chương trình IDE của Dev C++ được viết bằng ngôn ngữ lập trình Delphi. Dev C++ nằm trong bộ trình dịch mã nguồn mở MinGW và phần mềm này chỉ chạy trên hệ điều hành Microsoft Windows.

Phần mềm Dev C++ tích hợp đầy đủ các tính năng tích hợp cho ngôn ngữ lập trình C và C++, Dev C++ có thể dùng để kết hợp với bất kỳ nền tảng nào của GCC. Với chương trình này lập trình viên sẽ có cảm giác giống như các hình thức của chương trình Microsoft Visual. Dev C++ sử dụng DevPaks, nó là phần mềm các gói mở rộng so với một môi trường tiêu chuẩn, bao gồm các thư viện mẫu và các tiện ích.

Khi học lập trình với dev C++, bạn cần nắm được những kiến thức dưới đây:

Cấu hình Dev C++

Khi làm quen với lập trình với Dev C++, bạn sẽ cần phải sửa đổi một trong những cài đặt mặc định. Bởi vì nó giúp bạn gỡ rối các chương trình mà mình đang thực hiện. Để làm được điều đó, bạn chỉ cần thực hiện những bước như sau:

  • Di chuyển tới phần menu trong hộp công cụ, lựa chọn phần trình biên dịch
  • Nhấn vào tab cài đặt, sau đó hãy nhấn vào tab trình liên kết trong bảng điều khiển phía bên trái và tùy chỉnh các thay đổi các thông tin mà bạn cần gỡ rồi. Sau đó nhấn có
  • Cuối cùng khi hoàn thành, bạn hãy nhấn OK

Tạo một project mới

Học lập trình với Dev C++ đồng nghĩa với việc bạn phải tạo một project mới. Đây có thể coi như một kho chứa những dữ liệu của các yêu cầu phiên dịch chương trình. Để thực hiện, bạn hãy sử dụng những lệnh sau đây:

  • Di chuyển tới Menu lựa chọn tệp, sau đó chọn new, project,…
  • Chọn một project mới và hãy đảm bảo project C++ cũng được lựa chọn. Tại đây, bạn sẽ phải đặt tên cho dự án đó. Project của bạn sẽ là tên của tệp mà bạn cần thực hiện đến cuối cùng
  • Khi bạn đã đăng nhập xong tên của project hãy nhấn Ok
  • Khi thực hiện triển khai chương trình, Dev C++ sẽ hỏi bạn nơi lưu trữ project của mình

Thêm các tệp nguồn

Trong bước thứ 3 này bạn có thể thêm các tệp và các nguồn trống theo 1 hoặc 2 cách sau đây:

  • Di chuyển tới menu và chọn tệp, sau đó chọn tệp mới. Hoặc bạn có thể dùng phím tắt Ctrl + N
  • Tiếp đó đến menu, chọn project và chọn một tệp mới

Chú ý: khi Dev C++ không yêu cầu tên tệp hoặc bất kỳ nguồn mới nào cho tới khi bạn thực hiện những thao tác sau: Biên dịch, lưu project, lưu tệp nguồn hay thoát Dev C++.

Ngoài ra bạn có thể thêm những nguồn tệp có sẵn theo những cách sau đây:

  • Di chuyển đến Menu project và chọn thêm dự án
  • Nhấn chuột phải vào tên project trong bảng điều khiển phía bên trái và chọn thêm project

Biên dịch

Khi đã nhập hết tất cả các mã nguồn của mình, bạn đã thực hiện đủ các bước để bắt đầu các chương trình.

Bây giờ, bạn di chuyển tới menu, nhấn thực hiện và chọn biên dịch hoặc có thể sử dụng phím tổ hợp phím Ctrl + F9. Bạn sẽ có thể gặp một số loại trình biên dịch hoặc liên kết lỗi. Đầu tiên bạn hãy cố gắng biên dịch các chương trình của mình. Bạn có thể nhấn đúp chuột vào bất kỳ những lỗi nào có thể đưa bạn đến những vị trí mã nguồn xảy ra. Các linker tab sẽ nháy nếu có bất kỳ mối liên kết lỗi nào. Nói chung, những lỗi liên kết là kết quả của lỗi cú pháp không cho phép một trong các tệp được biên dịch.

Thực hiện

Bạn có thể chạy chương trình mình vừa thực hiện theo những cú pháp sau đây:

  • Di chuyển đến mục menu “Thực hiện” và cuối cùng chọn “Chạy”

Chú ý: truyền những tham số của dòng lệnh cho các chương trình. Chuyển đến phần trình đơn và thực hiện. Bạn cần phải chọn tham số và nhấn bất kỳ tham số nào bạn có thể thực hiện.

  • Khi phần cửa sổ biến mất, bạn hãy thực hiện chương trình của mình. Bạn có thể nhận thấy một điều rất đặc biệt đó là một cửa sổ giao diện điều khiển sẽ được bật lên và một số văn bản sẽ không còn xuất hiện

Chỉnh sửa

Khi học lập trình với Dev C++ thì bước gỡ lỗi thứ 6 này được đánh giá rất quan trọng. Khi những thứ trong lập trình không xảy ra theo cách mà bạn đã lên kế hoạch, thì trình gỡ lỗi của có thể là công cụ tuyệt vời để xác định những lỗi bạn đang mắc phải. Những chức năng gỡ lỗi cơ bản này được thể hiện qua tab gỡ lỗi trên màn hình.

Lời kết

Hy vọng qua bài viết này, bạn đọc đã nắm được những thông tin cần thiết trước khi bắt tay vào học lập trình C. Nếu bạn còn bất kỳ câu hỏi nào, hãy để lại bình luận bên dưới để được giải đáp nhé!

Đăng ký theo dõi bản tin của chúng tôi để không bỏ
sót bất kỳ thông tin hữu ích nào!

Lưu ý: Bằng việc cung cấp thông tin liên hệ cho chúng tôi, quý vị đã đồng ý nhận tin tức và các thông tin ưu đãi từ Magenest.